نیاز به مشاوره دارید؟
تماس با ما
پس از انعقاد قرارداد پیمانکاری، اصل بر این است که کارفرما و پیمانکار به تعهدات خود پایبند باشند و امکان برهمزدن قرارداد بهصورت یکطرفه و بدون مبنای قانونی وجود ندارد. با این حال، قانون مدنی راهکارهایی را برای پایان دادن به قرارداد پیشبینی کرده که یکی از مهمترین آنها اقاله نام دارد.
برای مثال، تصور کنید قرارداد پیمانکاری برای ساخت یک واحد تجاری منعقد شده اما پس از مدتی، به دلیل تغییر شرایط اقتصادی یا توافق جدید طرفین، ادامه همکاری به صلاح هیچیک نیست. در چنین وضعیتی، کارفرما و پیمانکار میتوانند با تراضی یکدیگر، قرارداد پیمانکاری را اقاله کرده و آثار آن را از بین ببرند.
تنظیم صحیح نمونه اقاله قرارداد پیمانکاری اهمیت زیادی دارد؛ زیرا باید تکلیف مبالغ پرداختشده، میزان کار انجامشده و خسارات احتمالی به طور شفاف مشخص شود. در این مسیر، مشورت با وکیل قرارداد پیمانکاری میتواند از بروز اختلافات بعدی جلوگیری کرده و اقاله قرارداد نیز بهصورت اصولی و قانونی انجام شود.
این مقاله از گروه حقوقی اقدامی به شما کمک میکند تا با مفهوم اقاله قرارداد پیمانکاری بهصورت کامل و کاربردی آشنا شوید و بدانید در چه شرایطی کارفرما و پیمانکار میتوانند با تراضی یکدیگر، قرارداد را به طور قانونی برهم بزنند.
مطابق ماده 283 قانون مدنی اقاله قرارداد پیمانکاری به این معنا است که کارفرما و پیمانکار پس از انعقاد قرارداد با تراضی و توافق متقابل تصمیم میگیرند قرارداد را منحل کنند. در این حالت، هیچیک از طرفین بهتنهایی حق برهم زدن قرارداد را ندارد و اقاله (تفاسخ) فقط زمانی محقق میشود که هر دو طرف، آگاهانه و با اراده مشترک، به پایان دادن قرارداد رضایت دهند.
بنابراین اقاله در قرارداد پیمانکاری، یک شیوه اختیاری و توافقی برای خاتمه قرارداد است، نه نتیجه فسخ یکطرفه یا انحلال قهری. البته این موضوع میتواند پس از ثبت قرارداد پیمانکاری نیز با تراضی پیمانکار و کارفرما محقق شود.
پیشتر اقاله قرارداد پیمانکاری را توضیح دادیم. حالا در ادامه، به بررسی فسخ و انفساخ قرارداد پیمانکاری میپردازیم تا با شناخت دقیق هر یک از این نهادهای حقوقی، بتوانید تفاوتهای آنها را بهدرستی درک کنید.
فسخ قرارداد پیمانکاری
فسخ قرارداد پیمانکاری به معنای پایان یکطرفه قرارداد پیش از اتمام موضوع آن است. مشروط بر اینکه در قانون یا متن قرارداد چنین حقی برای یکی از طرفین یا هر دوی آنها پیشبینی شده باشد. حق فسخ یکی از مهمترین بندهای قرارداد پیمانکاری است؛ زیرا پروژههای پیمانکاری اغلب زمانبر و وابسته به تعهدات متقابل طرفین هستند و هرگونه تخلف، تأخیر یا ناتوانی یکی از طرفین میتواند ادامه همکاری را با مشکل جدی مواجه کند.
حق فسخ زمانی اعمال میشود که یکی از طرفین به تعهدات مالی یا اجرایی خود پایبند نباشد، از مفاد قرارداد تخلف کند یا شرایطی پیش آید که ادامه اجرای قرارداد را غیرممکن سازد. البته این شرایط باید بهوضوح در متن قرارداد و در بند مربوط به فسخ، تعیین شوند.
پیشبینی حق فسخ در قرارداد پیمانکاری، ابزار مهمی برای حمایت از حقوق طرف زیاندیده است و نقش ضمانت اجرا دارد. این حق مانع سوءاستفاده طرفین شده و به کارفرما یا پیمانکار اجازه میدهد در صورت تخلف طرف مقابل، بهصورت قانونی به قرارداد پایان دهد و نسبت به مطالبه خسارت یا تعیین تکلیف وضعیت پروژه اقدام کند.
انفساخ قرارداد پیمانکاری
انفساخ قرارداد پیمانکاری یکی از مهمترین روشهای پایانیافتن قرارداد است که برخلاف اقاله، بدون توافق طرفین و بهصورت قهری رخ میدهد. درحالیکه در نمونه اقاله قرارداد پیمانکاری، کارفرما و پیمانکار با رضایت متقابل تصمیم به برهمزدن قرارداد میگیرند، در انفساخ، اراده هیچیک از طرفین نقشی ندارد.
بهطورکلی، انفساخ به معنای اتمام خودبهخود قرارداد در اثر تحقق یک عامل قانونی، قراردادی یا قهری است. این عامل میتواند ناشی از قانون، شرط مندرج در قرارداد یا شرایطی باشد که ادامه قرارداد را غیرممکن میکند.
کارفرماها و پیمانکاران میتوانند در متن قرارداد، شرط فاسخ پیشبینی کنند؛ بهعنوانمثال عدم پرداخت بهموقع یا عدم شروع پروژه در مهلت مقرر باعث انفساخ قرارداد خواهد شد. در این صورت، قرارداد بدون نیاز به فسخ یا اقاله، منفسخ میشود. فراموش نکنید که شناخت تفاوت انفساخ با مفاهیمی مانند فسخ و نمونه اقاله قرارداد پیمانکاری، نقش مهمی در تنظیم صحیح قرارداد و پیشگیری از اختلافات آتی خواهد داشت.
یکی از موارد مهم انفساخ، فوت یا حجر یکی از طرفین در قراردادهای جایز است. در واقع این مسئله شامل انواع قراردادهای پیمانکاری از جمله قرارداد پیمانکاری دستمزدی نخواهد شد. چرا که:
اگر قرارداد پیمانکاری در دسته عقود لازم قرار میگیرد و فوت یا محجور شدن پیمانکار یا کارفرما موجب انفساخ قرارداد نخواهد شد.
مصادیق و دلایل معمول اقاله
همانطور که گفتیم اقاله قرارداد پیمانکاری در شرایطی انجام میشود که ادامه اجرای قرارداد بااراده یا منافع طرفین همراستا نباشد. برای آشنایی بیشتر با دلایل اقاله، در ادامه، مهمترین مصادیق آن را در قراردادهای پیمانکاری بهصورت دقیق بررسی میکنیم.
یکی از مهمترین دلایل اقاله، تغییر شرایط پس از انعقاد قرارداد پیمانکاری است. برای مثال، پیمانکار اجرای پروژهای مشارکت در ساخت را بر عهده گرفته؛ اما پس از شروع کار، قیمت مصالح بهصورت غیرقابلپیشبینی افزایشیافته و ادامه پروژه با شرایط اولیه برای هیچیک از طرفین مقرونبهصرفه نیست. در چنین حالتی، کارفرما و پیمانکار میتوانند با توافق متقابل، قرارداد را خاتمه دهند و با تنظیم نمونه اقاله قرارداد پیمانکاری، تعهدات آتی را از بین ببرند.
در بسیاری از موارد، اقاله قرارداد پیمانکاری در نتیجه یک توافق مالی انجام میشود. بهعنوان نمونه، ممکن است پیمانکار بخشی از پروژه را اجرا کرده و کارفرما تصمیم بگیرد ادامه کار را به پیمانکار دیگری واگذار کند. در این وضعیت، طرفین میتوانند درباره پرداخت هزینههای انجامشده، استرداد پیشپرداخت یا جبران خسارات توافق کرده و سپس با تنظیم نمونه اقاله قرارداد پیمانکاری، قرارداد را بهصورت رسمی و قانونی منحل کنند.
اختلافات اجرایی یا مدیریتی نیز از علل رایج اقاله است. برای مثال، چنانچه کارفرما و پیمانکار درباره کیفیت اجرا، نحوه نظارت یا تفسیر مفاد قرارداد دچار اختلاف شده؛ ولی نخواهند وارد دردسرهای دعوی قضایی شوند، اقاله میتواند بهترین راهکار باشد. در این حالت، طرفین با تنظیم نمونه اقاله قرارداد پیمانکاری، قرارداد را بهصورت توافقی پایان داده و از تشدید اختلافات و هزینههای دادرسی جلوگیری میکنند.
گاهی موضوع قرارداد پیمانکاری بهطورکلی منتفی میشود. برای نمونه، اگر کارفرما به دلایل اداری یا تغییر سیاستهای سازمانی تصمیم بگیرد پروژه را متوقف کند یا اجرای آن را به زمان نامعلومی موکول نماید، ادامه قرارداد پیمانکاری فاقد توجیه خواهد بود. در این موارد، بهترین راهحل، تنظیم نمونه اقاله قرارداد پیمانکاری است تا وضعیت حقوقی طرفین بهروشنی مشخص شده و تعهدات آینده ساقط شود.
گاهی یکی از طرفین پیمان همچون پیمانکار دچار ناتوانی عملی در ادامه کار میشود، بدون اینکه تخلف صریحی رخ داده باشد. مثلاً پیمانکار به دلیل ازدستدادن نیروی متخصص یا مشکلات شدید نقدینگی، امکان ادامه پروژه را ندارد؛ اما هنوز موعد انجام تعهدات به طور کامل فرانرسیده است. در این شرایط، بهجای ورود به اختلاف یا طرح دعوای فسخ، طرفین میتوانند با توافق متقابل، قرارداد را اقاله کنند.
برآورد نادرست هزینهها، زمان اجرا یا حجم عملیات نیز از مهمتریم دلایل اقاله قراردادهای پیمانکاری است. بهعنوان نمونه پس از شروع پروژه مشخص میشود که حجم واقعی کار بسیار بیشتر از آن چیزی است که در زمان انعقاد قرارداد پیشبینی شده و اجرای آن برای پیمانکار یا کارفرما توجیه اقتصادی ندارد. در چنین شرایطی، طرفین میتوانند با تنظیم نمونه اقاله پیمانکاری، از ادامه قراردادی که بر پایه محاسبات اشتباه شکلگرفته، صرفنظر کنند.
اقاله یا تفاسخ، در حقوق کشورمان بهعنوان انحلال قرارداد با تراضی طرفین شناخته میشود و ازاینحیث، ماهیت یک عقد جدید را دارد. به همین دلیل، صحت (اعتبار و قانونیبودن) اقاله منوط به رعایت شرایط اساسی صحت معاملات است که ماده ۱۹۰ قانون مدنی به طور دقیق به آن پرداخته است.
در واقع برخلاف فسخ که یک عمل حقوقی یکطرفه محسوب میشود، اقاله هنگامی محقق میشود که اراده و رضایت کارفرما و پیمانکار بهصورت همزمان و مشترک بر برهمزدن قرارداد پیمانکاری و آثار ناشی از آن تعلق گیرد. در قراردادهای پیمانکاری، به دلیل پیچیدگی تعهدات، حجم عملیات انجامشده و آثار مالی گسترده، رعایت این شرایط اهمیت بیشتری دارد.
در صورت فقدان هر یک از شرایط اساسی صحت اقاله پیمانکاری، تفاسخ موردنظر یا باطل خواهد بود یا آثار حقوقی آن در دادگاه قابلاستناد نخواهد بود.
رضایت و اراده مشترک کارفرما و پیمانکار، اساسیترین رکن صحت اقاله قرارداد پیمانکاری است. قبلتر از این توضیح دادیم که اقاله محقق میشود که هر دو طرف، با قصد واقعی و بدون اکراه، تصمیم به انحلال قرارداد بگیرند. مطابق ماده ۲۸۴ قانون مدنی، تفاسخ به هر لفظ یا عملی که دلالت بر برهمزدن قرارداد کند، تحقق مییابد؛ اما این دلالت باید صریح، روشن و بدون ابهام باشد.
وجود قصد به این معنا است که طرفین آگاهانه بخواهند قرارداد پیمانکاری منعقد شده را از بین ببرند، نه اینکه صرفاً اجرای آن را متوقف کنند یا وارد مذاکره شوند. رضایت نیز به معنای نبود اجبار، تهدید یا فشار غیرقانونی است؛ بنابراین، اگر یکی از طرفین تحت اکراه و اجبار، اقاله را بپذیرد، تفاسخ از نظر حقوقی معتبر نخواهد بود.
نکته مهم این است که اراده طرفین باید همزمان و ناظر به یک موضوع واحد باشد؛ یعنی هر دو طرف دقیقاً بر اقاله قرارداد پیمانکاری که پیش از این تنظیم کردهاند، تراضی کنند.
یکی دیگر از شرایط صحت اقاله قرارداد پیمانکاری، اهلیت قانونی کارفرما و پیمانکار در زمان توافق بر تفاسخ است. مطابق مواد ۲۱۰ و ۲۱۱ قانون مدنی، متعاملین برای انجام هر نوع عمل حقوقی، باید عاقل، بالغ و رشید باشند. ازآنجاکه اقاله یک عقد محسوب میشود، فقدان اهلیت در هر یک از طرفین، مستقیماً بر اعتبار آن اثر میگذارد.
اگر کارفرما یا پیمانکار در زمان اقاله، محجور باشد (مانند صغیر، مجنون یا سفیه)، اصل بر بیاعتباری یا عدم نفوذ اقاله است. بهعنوانمثال، اقالهای که توسط شخص مجنون منعقد شود، باطل است و اگر شخص سفیه بدون رعایت جنبه مالی اقدام به اقاله کند، ممکن است اقاله غیرنافذ تلقی شود و نیاز به تنفیذ ولی یا قیم داشته باشد.
در قراردادهای پیمانکاری به این دلیل که دارای آثار مالی قابلتوجه هستند، احراز اهلیت استیفای طرفین اهمیت ویژهای دارد. به همین دلیل، ما در مجموعه حقوقی اقدامی تأکید میکنیم که اقاله را بهصورت رسمی و با احراز هویت و سمت قانونی اشخاص (بهویژه در اشخاص حقوقی) انجام دهید تا در آینده دچار مشکلات عدیده نشوید.
معینبودن موضوع اقاله از دیگر ارکان اساسی صحت اقاله قرارداد پیمانکاری است. موضوع اقاله، انحلال قرارداد پیمانکاری مشخص و تعیین آثار حقوقی و مالی ناشی از آن است؛ بنابراین، باید دقیقاً معلوم باشد که کدام قرارداد، با چه شماره، تاریخ و موضوعی، مورد اقاله قرار میگیرد. دقت داشته باشید که ابهام دراینخصوص میتواند موجب بطلان یا بیاعتباری اقاله شود.
آثار اقاله نیز باید توسط پیمانکار و کارفرما بهوضوح مشخص شود، مثل وضعیت عملیات انجامشده، نحوه تسویه مطالبات، استرداد تضمینها، تکلیف مصالح و تجهیزات، و مسئولیتهای باقیمانده.
نکته
شما میتوانید، صرفاً بخشی از قرارداد پیمانکاری خود را اقاله کنید. حال اگر اقاله بهصورت جزئی انجام شود؛ مثلاً نسبت به بخشی از تعهدات پیمانکاری، این موضوع را باید بهصورت دقیق و صریح در متن نمونه اقاله قرارداد پیمانکاری خود ذکر کنید.
مطابق مواد ۲۱۴ تا ۲۱۶ قانون مدنی، موضوع هر عقد باید مال یا تعهد معین، مشروع و دارای منفعت عقلایی باشد. در اقاله نیز، باید موارد گفته شده بهصورت دقیق رعایت شوند.اعلام اقاله بهصورت کتبی
به متن ماده 284 قانون مدنی توجه کنید:«اقاله به هر لفظ یا فعلی واقع میشود که دلالت بر بههمزدن معامله کند.»
اعلام اراده در اقاله قرارداد پیمانکاری، تشریفات خاص قانونی ندارد و مطابق ماده ۲۸۴ قانون مدنی، میتواند بهصورت کتبی یا شفاهی انجام شود؛ مشروط بر اینکه به طور روشن دلالت بر قصد برهمزدن قرارداد داشته باشد. بااینحال، در قراردادهای پیمانکاری، به دلیل اهمیت موضوع، شکل اعلام اراده نقش تعیینکنندهای در اثبات اقاله دارد.
اقاله شفاهی از نظر حقوقی معتبر است، اما در عمل اثبات آن دشوار بوده و معمولاً منشأ اختلاف میشود. به همین دلیل، اقاله کتبی مطمئنترین و رایجترین روش اعلام اراده است. تنظیم نمونه اقاله پیمانکاری با ذکر مشخصات قرارداد، تاریخ اقاله، تعهدات مالی و امضای طرفین، ریسک اختلافات حقوقی را به حداقل میرساند. بهویژه در پیمانکاریهای بزرگ، توصیه میکنیم اقاله بهصورت رسمی یا حداقل در قالب سند عادی تنظیم شود تا قابلیت استناد قضایی داشته باشد.
اقاله قرارداد پیمانکاری، در مقایسه با فسخ یکطرفه، از مزایا و فواید حقوقی و عملی قابلتوجهی برخوردار است؛ بنابراین گزینهای منطقیتر نسبت به فسخ در بسیاری از اختلافات قراردادی است.
نخستین و مهمترین مزیت اقاله، کاهش تنش و اختلاف میان کارفرما و پیمانکار است. برخلاف فسخ یکطرفه که معمولاً با اعتراض، مطالبه خسارت و طرح دعوا همراه میشود، اقاله مبتنی بر تراضی است و همین توافق، احتمال بروز اختلافات قضایی بعدی را به حداقل میرساند.
از منظر حقوقی، فسخ یکطرفه فقط در صورت وجود سبب قانونی یا قراردادی امکانپذیر است و در صورت فقدان این سبب، میتواند منجر به مسئولیت مدنی و الزام به جبران خسارت شود. در مقابل، اقاله نیازمند اثبات تخلف یا تحقق شرط خاصی نیست و صرف رضایت طرفین برای انحلال قرارداد کفایت میکند. این موضوع، ریسک حقوقی هر دو طرف را به طور محسوسی کاهش میدهد.
مزیت دیگر اقاله، امکان مدیریت دقیق آثار مالی و اجرایی قرارداد است. در اقاله، طرفین میتوانند درباره تسویهحسابها، وضعیت کارهای انجامشده، استرداد ضمانتنامهها و نحوه تحویل تجهیزات توافق کنند، درحالیکه در فسخ یکطرفه، این مسائل غالباً به اختلاف و داوری یا رسیدگی قضایی کشیده میشود.
در نهایت، اقاله انعطافپذیری بیشتری دارد و به طرفین اجازه میدهد با حفظ روابط حرفهای و بدون ورود به فرایندهای زمانبر قضایی، قرارداد پیمانکاری را بهصورت کنترلشده و کمهزینه خاتمه دهند.
پیشتر از این توضیح دادیم که اقاله قرارداد پیمانکاری، بهعنوان یکی از اسباب قانونی انحلال قرارداد، آثار حقوقی مشخص و مهمی بر روابط کارفرما و پیمانکار برجای میگذارد. مطابق قواعد عمومی قراردادها در قانون مدنی، اقاله به معنای تراضی طرفین بر برهمزدن عقد است و مهمترین اثر آن، زوال قرارداد و ازبینرفتن تعهدات ناشی از آن خواهد بود. بهمحض تحقق اقاله، قرارداد پیمانکاری از درجه اعتبار ساقط میشود و دیگر نمیتوان اجرای تعهدات آینده را از طرف مقابل مطالبه کرد.
از مهمترین آثار حقوقی اقاله این نوع قراردادها باید به موارد زیر اشاره کنیم:
یکی از آثار اصلی اقاله، بازگشت وضعیت حقوقی طرفین به حالت پیش از قرارداد است. به این معنا که اگر بر اساس قرارداد پیمانکاری، عوضین یا مبالغی میان طرفین ردوبدل شده باشد، اصل بر استرداد آنها است. درصورتیکه استرداد عین موضوع قرارداد ممکن نباشد، مطابق قواعد حقوقی، مثل یا قیمت آن باید پرداخت شود
از منظر اجرایی، اقاله تنها نسبت به آینده قرارداد اثر دارد و تعهدات آتی را ساقط میکند؛ بنابراین، اگر بخشی از عملیات پیمانکاری انجام شده باشد، اقاله بهخودیخود آثار آن را از بین نمیبرد، مگر آنکه طرفین صراحتاً توافق کنند وضعیت اجراشده نیز به حالت قبل بازگردد. به همین دلیل، قانون مدنی میان دو حالت تفکیک قائل شده است:
در قراردادهای پیمانکاری که معمولاً با پیشرفت فیزیکی پروژه، پرداختها بهصورت مرحلهای انجام میشود و تعهدات طرفین نیز به همان نسبت اجرا میگردد، تعیین دقیق آثار اقاله از اهمیت بالایی برخوردار است. به همین دلیل، در تنظیم نمونه اقاله قرارداد پیمانکاری، حضور وکیل پیمانکاری مجرب و متخصص در کنار طرفین، نقش مؤثری در پیشگیری از اختلافات حقوقی و حفظ منافع آنها دارد.
اقاله قرارداد پیمانکاری هنگامی بهترین گزینه به شمار میآید که ادامه اجرای قرارداد، با وجود نبود تخلف صریح یا امکان اعمال فسخ یکطرفه، دیگر با منافع کارفرما و پیمانکار همراستا نباشد. در این شرایط، بهجای ورود به اختلافات حقوقی یا طرح دعاوی پرهزینه در دادگاه و محاکم دادگستری، طرفین میتوانند با توافق متقابل، قرارداد را بهصورت قانونی خاتمه دهند و آثار آن را مدیریت کنند.
از سوی دیگر، هنگامی استفاده از اقاله منطقی است که شرایط اقتصادی یا فنی پروژه بهطور اساسی تغییر کرده باشد؛ مثل افزایش غیرقابلپیشبینی هزینهها، تغییر سیاستهای کارفرما، یا کاهش توان اجرایی پیمانکار. همچنین در مواردی که اختلافات اجرایی یا مدیریتی میان طرفین به وجود آمده و هیچکدام تمایلی به پیگیری قضایی ندارند، اقاله راهکاری منطقی و کمریسک محسوب میشود.
اقاله قرارداد پیمانکاری زمانی کاربردیتر است که بخشی از تعهدات اجرا شده و طرفین قصد دارند با توافق درباره تسویه حساب، وضعیت کارهای انجامشده و تعهدات آینده، همکاری را خاتمه دهند. در این موارد، تنظیم دقیق نمونه اقاله قرارداد پیمانکاری واقع کاری تخصصی و دشوار است. در مجموع، هر زمان که حفظ روابط حرفهای، کاهش ریسک حقوقی و مدیریت پایان قرارداد مدنظر باشد، اقاله بهترین انتخاب برای شما خواهد بود.
جمعبندی
اقاله قرارداد پیمانکاری یکی از مهمترین و کمریسکترین روشهای قانونی برای پایاندادن به قرارداد، با تراضی کارفرما و پیمانکار است. در این مقاله به طور کامل به مفهوم اقاله، تفاوت آن با فسخ و انفساخ پرداخته و با بیانی ساده و روان، مصادیق و دلایل رایج اقاله پیمانکاری، شرایط صحت آن مطابق قانون مدنی، مزایای اقاله نسبت به فسخ یکطرفه و آثار حقوقی اقاله پیمانکاری را تشریح کردیم.
همانطور که در طول مقاله اشاره کردیم، تنظیم دقیق و اصولی نمونه اقاله قرارداد پیمانکاری نقش بسیار مؤثری در جلوگیری از اختلافات بعدی دارد. ازاینرو، وکلای متخصص گروه حقوقی اقدامی با تسلط بر جوانب مختلف قراردادهای پیمانکاری و قواعد قانون مدنی، میتوانند اقاله قرارداد شما را بهصورت کاملاً قانونی، شفاف و متناسب با شرایط پروژه تنظیم کنند. این امر باعث میشود بدون نگرانی نسبت به پیچیدگیها و آثار حقوقی اقاله، با طرف مقابل به توافقی رسیده و قرارداد خود را به پایان برسانید.
سؤالات متداول
اقاله قرارداد پیمانکاری به معنای توافق و تراضی کارفرما و پیمانکار برای خاتمهدادن به قرارداد پیمانکاری پس از انعقاد آن است.
خیر. فسخ یکطرفه و مبتنی بر مجوز قانونی یا قراردادی است؛ اما اقاله صرفاً با رضایت دو طرف هر قرارداد انجام میشود.
از نظر قانون الزامی نیست. بااینحال برای اثبات اقاله در دادگاه و جلوگیری از اختلاف، تنظیم نمونه اقاله قرارداد پیمانکاری بهصورت کتبی نزد یک وکیل پیمانکاری توصیه الزامی است.
اگر تعهدی اجرا شده باشد، اقاله زمانی کامل است که آثار آن تعهدات زائل و عوضین مسترد یا تسویه شوند.
بله. اقاله جزئی از قرارداد پیمانکاری امکانپذیر است. با این شرط که حتماً بخش مورد اقاله و آثار آن به طور دقیق در توافق توسط طرفین ذکر شود.
آخرین مقالات و اخبار
وبلاگ مجموعه اقدامی
